آشنایی با زمینه سازی و انتقال مفاهیم با استفاده از زبان بدن بازیگری

ما بطور روزانه با زبان بدن بازیگری در رسانه ‌های سمعی و بصری سروکار داریم. حتی اگر خودمان به آن واقف نباشیم. به عنوان مثال نمایش های رادیو، شرح یک صحنه از نمایشنامه و حرکات بدن بازیگری در فیلم های سینمایی، تئاتر ها و برنامه های تلویزیونی که بارها و بارها دیده و شنیده می شوند. در این مقاله می خواهیم به آشنایی با زبان بدن بازیگری یا همان حرکات بدن بازیگری در دسته بندی های مختلف و تشریح آن بپردازیم.

رسانه که زبان بدن بازیگری در آن بیان می‌شود، در چگونگی ظهور و بروز آن برای انتقال به بیننده بسیار موثر است. حرکات بدن بازیگری در واقع مفهومی است؛ که به واسطه ی آن هدف خاصی از سوی سازندگان فیلم ها یا آثار نمایشی به بیرون منتقل می شود. باید به زبان بدن بازیگری به عنوان یک ابزار نگاه کرد. ابزار سودمندی که می توانیم در فیلم های تخیلی و سریال‌ های تلویزیونی آنها را شکل داده، و برای انتقال معنا در متن روایی مربوط به کار ببریم. پرسش‌های اساسی در این زمینه به این دو مورد تقسیم می شود: چگونه می‌توانیم بین انواع مختلف حالات بدنی تمایز قائل شویم؟ آن‌ها چگونه به بافت رسانه‌ای که در آن ظاهر می‌شوند، مرتبط هستند؟

پژوهش ها و نظریه های مربوط به حرکات بدن بازیگری

اول از همه، ما باید بین سنت طولانی نظریه ‌پردازی زبان بدن در زمینه روانشناسی و جامعه‌شناسی، و روشی که محققان رسانه‌ های زبان های کلامی و غیر کلامی در دنیای بازیگری بکار می برند، تمایز قائل شویم. تعریف زبان بدن بازیگری طی سال ها تکامل یافته است: از سال ۱۹۵۰، در طی ۲۰ سال گذشته که شامل مفهوم ارتباطات غیر کلامی و انتقال مفاهیم با تمام عبارات بدن را شامل می شود. در واقع انتقال مفاهیمی که تنها به وسیله زبان بدن میسر هستند، و با هیچ دیالوگ و گفتمانی به مخاطب منتقل نخواهند شد. این مفاهیم عبارتند از :

  • Kinesics : عبارت است از حرکات بدنی، حالات صورت، حرکات بیانگر و غیره.
  • Proxemics : مربوط به دور بدن یعنی حالت قرارگیری بدن در فضا.
  • Prosodic : (جنبه‌های غیر زبانی صدا و لحن) در مورد حرکات ریز بدنی، اخم، غرولند کردن و غیره.
  • البسه تزئینی: مواردی هستند که زبان بدن بازیگری از آن استفاده می‌کند: لباس، آرایش، جواهرات، کلاه گیس، کفش و غیره.

در بسیاری از آثار سینمایی و تئاتر و حتی مقالات مربوط به آنها، زبان بدن بازیگری به عنوان پدیده‌ای روحی و روانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مفاهیم در آثار مختلف تعدادی نکات مشترک را به همراه دارند. اولا، ما می‌توانیم از طریق رسانه ‌ها، مشاهدات و تعاملات برای تشخیص معنا و نیت ِپشت حالت‌ های مختلف زبان بدن بازیگری ، عمل کنیم. این فرضیه برای تمام تئوری ‌های ارائه ‌شده بر شفافیت موضوع تاکید می‌کنند. اما ما در این مقاله فرض می‌کنیم که تا حدودی، هر نوع نمایش بصری تصویر را شکل می‌دهد. در نتیجه میتوان به این نتیجه ی کلی رسید که زبان بدن بازیگری را نیز توصیف کرده و حتی می تواند حرفه اول را بزند. بنابراین یک ارائه کاملا شفاف از حرکات بدن بازیگری در رسانه ‌های دیداری ممکن نیست. دوم، این حرکات نمود بصری گسترده ‌ای هستند. در نتیجه زبان بدن بازیگری به این دلیل که فردی می‌خواهد یک پیام را منتقل نماید، ظاهر می شوند. و این که ارتباط پشت پرده ای در این حالت وجود دارد، که رمز گشایی مفهوم آن توسط این حرکات منتقل می شوند. چیزی که مشخص است این است که حرکات بدن رفتاری است که جنبه‌های زیادی دارد و نمی‌تواند به عنوان یک مفهوم کلی، به عنوان ارتباط توصیف شود.

طبقه ‌بندی زبان بدن بازیگری

اکنون می‌خواهیم مقوله ای را پیشنهاد کنیم تا بررسی این زبان حرکتی، به ارائه ی یک چارچوب مشخص برای بسیاری از رویکرد های مختلف حرکات بدن بازیگری منجر شود. در اینجا سه دسته را پیشنهاد می‌کنیم که براساس درجه بیان بدن مشخص شده‌اند:

  • برخی از حالات بدنی شفاف به نظر می‌رسند، و تماشاگران این زبان بدنی را به خوبی درک می‌کنند. گویی که آن ‌ها را در واقعیت مشاهده می‌کنند، اگرچه می‌دانند که این حرکات تنها یک عملکرد و بازی هستند و بس.
  • در دسته ی دوم زبان بدن بسیار اغراق ‌آمیز یا کم ‌اهمیت است؛ و اغلب در فیلم های کمدی دیده می‌شود. در این دست فیلم ها که در آن معمولا حالات بدنی به صورت مبالغه آمیز به کار گرفته می‌شوند، تا تماشاگر را به خنده وادار نمایند. این روش از حرکات بدن بازیگری را می توان در فیلم های چارلی چاپلین به خوبی مشاهده کرد.
  • در دسته ی بعدی حالات زبان بدن بازیگری قرار می گیرند، که هرگز در واقعیت ظاهر نمی‌شوند. اما برای اهداف صرفا تخیلی ساخته می‌شوند. از این دست حرکات برای فیلم های انیمیشنی و تخیلی بسیار دیده می شود. آثار کلاسیک مانند انیمه ها یا فیلم های تخیلی این بخش از زبان بدن را به خوبی نشان می‌دهند. لازم به ذکر است که این دسته همچنین برای روایت عمق داستان با استفاده از حرکات بدن استفاده می شوند.

همانطور که قبلا گفته شد، زمینه‌ های زبان بدنی بازیگری مختلف، ادراک های متفاوتی را ایجاد می‌کنند. داستان های سینمایی و مجموعه‌ های تلویزیونی هر دو در حوزه های سازه‌های داستانی ساخته شده‌اند، اما با وجود اینکه هر دوی آن‌ ها از بسیاری از ژانر های یکسان استفاده می‌کنند، تفاوت‌ هایی مابین آن‌ ها وجود دارد. فرمت سریال های تلویزیونی، نوع متفاوتی از آشنایی با شخصیت‌های آن را به نسبت آثار سینمایی به تصویر می کشند. شخصیت ها باید در هر فیلم سینمایی از پایه ساخته شوند، در حالی که در مجموعه تلویزیونی، ماجرا برعکس است و تنها در ابتدای شروع ساخت نیازمند ساخت کاراکتر ها و اختصاص حرکات خاص به آنها هستیم. در نهایت داستان بیننده را در یک ” حالت دراماتیک” و پیش بینی های مربوط به آن قرار می دهد. در نتیجه ی این روش است که بیننده تحت تاثیر حرکات بدن بازیگری قرار خواهد گرفت. با این حال، مجموعه ای از دستورالعمل های محدود کننده ای وجود دارد، که برای مدیریت عملکرد حرکات بدن ایجاد می شوند.

 مقوله ی اول : شفافیت زبان بدن

 استفاده از زبان بدن بازیگری ، در یک استراتژی روایی بسیار وسیع بکار برده می شود. برخی از این حرکات بدن به روشنی به عنوان بخشی از روایت داستان مورد نظر، توسط بیننده قابل تشخیص است. در برخی از فیلم ها واکنش بازیگر به چیزی که می‌بیند و می‌شنود این است؛ که به اطرافش نگاه می کند، یا با حرکت سر به پایین و بالا سعی می کند تا احساس ترس یا خجالت را به تصویر بکشد. در حالی که صدای وی به گوش مخاطب نمی رسد. به عنوان مثال این شیوه ی حرکات بدن را می توانید در سریال Number2s فصل دوم، قسمت بیستم به خوبی مشاهده نمایید. در این واکنش های زبان بدن بازیگری که به شفافیت و یا وضوح تمرکز دارد، به خوبی هر حسی قابل تشخیص است. می توان حدس زد که چه چیزی در حال پیش برده شدن است و یا چه رخدادی در آینده قابل حدس زدن می باشد.

مقوله ی دوم : کم اهمیت بودن حرکات بدنی بازیگر

این مقوله را می توان در نمایش های تلویزیونی بیشتر مشاهده کرد. این حرکات بسیار کم دیده می شوند؛ زیرا عمده ی فوکوس بر کلمات و دیالوگ ها قرار دارد. دومین مثال می تواند از یک فیلم کمدی باشد؛ که در آن بیان اندام اغراق ‌آمیز مطابق با هنجار های ژانر است. نسبتا بدیهی است که در فیلم ‌های مستند، مجموعه خاصی از حرکات نهادینه روند بازیگری را مشخص می‌کند. همانطور که در بالا ذکر شد، در تمامی این موارد، مجموعه‌ای از هنجارها در مورد چگونگی ارائه موضوع وجود دارد. زیرا در عمده ی این نمایش ها مباحث انتقادی مطرح می شود. در نتیجه در این چارچوب، فضای کمی برای تغییر حالت ‌های بدنی وجود دارد. همچنین در بسیاری از موارد دیگر، یک حالت اشاره کردن، یا نگاهی به بیرون از کادر، یا یک ژست خاص می‌تواند به عنوان زبان بدن برای اهداف روایی عمل کند. بسیاری از این حالات بدنی به طور خاص برای بازگو کردن یک داستان تخیلی در فیلم توسعه می یابند، اگرچه بر اساس حالات بدنی واقعی از آنها استفاده می شوند.

مقوله ی سوم: حرکات بدن بازیگری که هرگز در واقعیت دیده نمی شوند

در این رده، ساختارهای پیچیده ویژگی‌های انسانی و ویژگی ‌های غیر انسانی مانند: وسایل، ماشین‌ها، هواپیماها و غیره را می ‌یابیم. این موارد از ویژگی‌ های انسانی و برعکس آن تشکیل شده ‌اند. همه ی آن ها با هم یک شکل و شخصیت و یا تیپ را ایجاد می‌کنند؛ که نشان‌دهنده زبان بدن بازیگری است که هرگز در واقعیت دیده نمی‌شوند. در این دست از فیلم ها که عموما در ژانر تخیلی یا کارتونی نیز استفاده می شوند، گاهی می بینیم که یک کاراکتر به صورت حرکات واقعی عمل می کند. یعنی تمام حرکاتی که در دنیای واقعی یک انسان عادی از خود بروز می دهد. و در صحنه ی دیگری ممکن است تصویری از وی ببینیم که در هوا پرواز می کند یا، با استفاده از دست هایش یک ساختمان را در هم می شکند.

جمع بندی

شاید طبقه بندی سه دسته ی فوق در مورد زبان بدن بازیگری آسان بنظر آید. اما موارد موجود در مورد معانی منتقل‌ شده، توسط حرکات بدن بازیگری بسیار پیچیده تر از این حرف ها است. ظرافت ها و جزئیات مربوط به این زبان آنقدر ریز و گاهی هنرمندانه توسط بازیگر به مخاطب منتقل می شود؛ که نشان از توانایی وی در انتقال مفهومی است که با کلمات بیان نمی شوند. بنابراین برای درک زبان بدن در فیلم ها و مجموعه های نمایشی، باید زمینه‌های مختلف را شناسایی کرده؛ و سپس توصیف کنیم. تا بتوانیم به معنای خاص حالات بدنی وارد شویم.

آشنایی با زمینه سازی و انتقال مفاهیم با استفاده از زبان بدن بازیگری
۵ (۱۰۰%) ۱ vote

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.