تجزیه و تحلیل سبک های مختلف دست دادن (آموزش زبان بدن – قسمت نهم)

دست دادن، یادگاری از دوران باستان است. در آن زمان هر موقع که دو قبیله بدوی در شرایط صلح با یکدیگر مراوده داشتند، با کف دست بازوی یکدیگر را می گرفتند تا نشان دهند که هیچ سلاحی ندارند یا سلاحی را مخفی نکرده اند. در دوران روم باستان، حمل خنجر مخفی در آستین کار رایجی بود که رومی ها برای محافظت از خود انجام می دادند و این سبک دست دادن یعنی گرفتن بازو به هنگام احوالپرسی حرکت رایجی بین رومی ها بود که نمونه ای از آن را در شکل زیر می بینید که امروزه در ورزش استفاده می شود. در این مقاله به آموزش زبان بدن در نحوه ی دست دادن می پردازیم.

زبان بدن در سبک های مختلف دست دادن

شکل مدرن این رسم باستانی همان دست دادن با کف دست است که امروزه نیز استفاده می کنیم و گفته می شود این سبک دست دادن در ابتدا در قرن نوزدهم و جهت انجام معاملات تجاری بین دو فرد با موقعیت اجتماعی و مالی برابر استفاده شده است و طی صد سال گذشته کم کم رواج یافته و جاافتاده است به طوری که امروزه در اکثر کشورهای اروپایی و آمریکایی در اولین برخورد و ملاقات ها و نیز به هنگام ورود به محیط های تجاری، مهمانی ها و رویدادهای مختلف از این سبک استفاده می شود.

حتی در کشورهایی مانند ژاپن که به هنگام سلام و احوالپرسی طبق رسم سنتی شان به یکدیگر تعظیم می کنند یا در تایلند که از ژشتی به نام «وای» (Wai) استفاده می کنند (که مانند حالت دعا کردن است و دو کف دست، رو به روی سینه، بر روی هم گذاشته می شود)، سبک دست دادن مدرن و غربی نیز به طور گسترده دیده می شود. در تصاویر زیر به ترتیب تعظیم کردن (bowing) و ژست «وای» را مشاهده می کنید.

زبات بدن در تعظیم کردن (bowing)

در اکثر کشورها، به هنگام دست دادن، معمولا طرفین پنج تا هفت بار دست همدیگر را تکان می دهند ولی در برخی کشورها مانند آلمان این حرکت دو تا سه بار انجام می شود و به اندازه دوبار تکان دادن دست، دست همدیگر را فقط نگه می دارند. فرانسوی ها نیز مانند ما ایرانی ها به هنگام سلام و احوالپرسی و نیز خداحافظی و ترک محلی که وارد آن شده اند با یکدیگر دست می دهند.

زبان بدن در ژست «وای»


چه کسی اول باید دست خود را دراز کند؟

یکی از ابتدایی ترین و مهمترین سوالاتی که پیش از پرداختن به سبک های مختلف دست دادن و معنای آنها پیش می آید این است که در برخورد اول چه کسی اول باید دست خود را دراز کند؟ و آیا قانونی در این زمینه وجود دارد یا خیر؟ که در ادامه به آن می پردازیم.

به طور کلی، دست دادن در اولین برخورد یا پس از ورود به ملاقات تجاری، مهمانی و … امری عادی و پذیرفته شده است، ولی موقعیت هایی نیز هستند که بهتر است شروع کننده نباشید. مثلا به فروشنده ها آموزش داده می شود که با مشتری دست ندهند زیرا شاید خریدار تمایلی به چنین استقبالی از طرف فروشنده نداشته باشد و حس کند که مجبور به دست دادن شده است. به طور کلی باید سعی کنید پیش از دست دادن از خودتان بپرسید که آیا طرف مقابل از این کار استقبال خواهد کرد یا خیر. تحت این شرایط، به فروشنده ها توصیه می شود که بهتر است صبر کنند تا ابتدا مشتری دست بدهد و اگر تمایلی به دست دادن ندارد به جای آن می توان با تکان دادن سر  احوالپرسی کرد. در برخی کشورها مانند کشور عزیزمان ایران و برخی کشورهای اسلامی دست دادن با خانم ها مجاز نیست و به جای آن نیز می توان با تکان دادن سر سلام و احوالپرسی کرد و خوش آمد گفت. با وجود این، در سایر جاها حتی کشورهای غربی نیز توصیه می شود در صورتی که ابتدا خانم ها اقدام به دست دادن کردند، با آنها دست بدهید و به عنوان آقا ابتدا دست خود را دراز کنید. در مهمانی ها نیز رسم بر این است در صورتی که طرف مقابل از شما بزرگتر است ابتدا او دستش را دراز کند.

حس سلطه جویی و برتری چگونه از طریق دست دادن منتقل می شود؟

پیش از این در مورد بالا بودن کف دست (به نشانه تسلیم) و پایین بودن کف دست (به نشانه قدرت) صحبت شد و در اینجا به رابطه آن با دست دادن می پردازیم. در دوران روم باستان، دو رهبر رومی به هنگام ملاقات همدیگر به نوعی دست می دادند که می توان آن را نوعی مچ اندازی در حالت ایستاده دانست. اگر یکی از دیگری قدرتمندتر بود، دستش بر بالای دست دیگری قرار می گرفت که چنین موقعیتی، موقعیت دست برتر (بالاتر) نامیده می شود.

حس سلطه جویی و برتری چگونه از طریق دست دادن منتقل می شود؟

حال فرض کنید که شخصی را برای اولین بار ملاقات کرده اید و جلسه خود را با دست دادن آغاز می کنید. به طور ناخودآگاه، یکی از سه حس زیر به شما منتقل خواهد شد:

۱) سلطه جویی: این حس به شما می گوید که شخص مقابل قصد سلطه و غلبه بر شما دارد و بهتر است مراقبت باشید.

۲) تسلیم و فرمان پذیری: این حس به شما می گوید می توانید بر این شخص تسلط پیدا کنید. او کاری را انجام می دهد که من می خواهم.

۳) تساوی: احساس راحتی با این شخص خواهید داشت.

این حس ها و نگرش ها در مورد زبان بدن به صورت ناخودآگاه منتقل می شوند ولی می توانند بر روی نتیجه هر ملاقات یا جلسه ای اثر داشته باشند. با آگاهی و اطلاع از روش های دست دادن و معنای آنها می توانید در ملاقات های حضوری تاثیر زیادی بر طرف مقابل بگذارید.


دست سلطه جو

می توانید با چرخاندن دست تان به طوری که کف دست شما به طرف پایین و کف دست فرد مقابل شما به سمت بالا باشد حس سلطه جویی خود را به طرف مقابل منتقل کنید. در تصویر زیر، دست سمت راست دست سلطه جو است. کافیست که دست شما در بالای دست طرف مقابل قرار بگیرد؛ با این کار به طرف مقابل می فهمانید که دوست دارید کنترل موقعیت در اختیار شما باشد.

با مطالعه بر روی ۴۰۰ مدیر ارشد اجرایی (که ۹۰ درصدشان مرد بودند) مشخص شد که نه تنها ابتدا تمام مدیران اقدام به دست دادن می کنند بلکه ۹۰ درصد آقایان و ۳۰ درصد خانم ها از موقعیت دست سلطه جو و برتر استفاده می کنند. مسائلی مانند نشان دادن قدرت و به دست گرفتن کنترل عموماً اهمیت کمتری برای خانم ها دارد و شاید همین مسئله دلیلی بر این باشد که از هر سه خانم، یک نفر از موقعیت دست برتر استفاده می کند. همچنین تحقیقات نشان داده که در در موقعیت ها و فضاهای اجتماعی، برخی خانم ها به منظور نشان دادن مطیع بودن خود خیلی محکم با آقایان دست نمی دهند که این مسئله به نوعی زنانگی و لطافت آنها را نشان می دهد. در محیط های تجاری، چنین کاری ممکن است برای خانم ها دردسر ایجاد کند زیرا مردها خانمی را که شل دست می دهد ضعیف می پندارند و او را جدی نمی گیرند و علی رغم اینکه امروز تساوی مرد و زن و دم زدن از آن مد شده خانم هایی که در محیط های کاری و ملاقات های تجاری حس زنانگی خود را نشان می دهند و از در ضعف وارد می شوند توسط سایر مردها یا حتی سایر خانم های آن جمع جدی گرفته نمی شوند. البته این نیز بدین معنی نیست که یک خانم در کسب و کار باید به روش مردانه عمل کند، بلکه فقط بهتر است از علائمی که کاملاً مختص خانم ها است مانند شل دست دادن، پوشیدن دامن کوتاه، کفش پاشنه بلند و مسائلی از این دست پرهیز کند.

در سال ۲۰۰۱، «ویلیام چاپلین» در دانشگاه آلاباما تحقیقی در مورد دست دادن انجام داد و به این نتیجه رسید که افراد برون گرا محکم دست می دهند در حالیکه افراد نوروتیک و خجالتی اینطور نیستند. همچنین چاپلین دریافت خانم هایی که از ایده های جدید استقبال می کنند محکم دست می دهند. مردها نیز چه از ایده های جدید استقبال بکنند یا نکنند محکم دست می دهند. لذا محکم دست دادن برای خانم ها در محیط کسب و کار می تواند حس خوبی را منتقل کند.


دست سلطه پذیر

نقطه مقابل دست سلطه جو (کف دست به پایین)، دست دادن به صورتی است که کف دست رو به بالا باشد (سمت راست تصویر زیر را ببینید). با این کار در واقع باعث می شوید دست طرف مقابل بالا باشد و به نوعی سلطه پذیری خودتان را نشان می دهید.

این نوع دست دادن مواقعی به کار می آید که قصد دارید به طرف مقابل این حس را القا کنید که می تواند موقعیت را دست بگیرد و او کنترل کننده اوضاع است. چنین سبک دست دادنی به هنگام معذرت خواهی نیز کاربرد دارد. به طور کلی دست دادن در صورتی که کف دست به بالا باشد نشانه ای از قابل کنترل بودن شما است اما همانطور که بارها تکرار کردیم، در زبان بدن باید همه جوانب را سنجید. مثلا فرض کنید با شخصی که آرتروز دارد دست می دهید. چنین اشخاصی به دلیل حفاظت از دست خود محکم دست نمی دهند و به همین دلیل به راحتی می توان به هنگام دست دادن کف دست آنها را چرخاند و در موقعیتی قرار داد که دست شما دست برتر باشد. همینطور پیش از این اشاره شد جراحان، نوازندگان و هنرمندان نیز شل دست می دهند و بنابراین در چنین مواردی باید سایر علائم را در کنار نحوه دست دادن در نظر گرفت تا بتوانید به این نتیجه برسید که آیا این شخص، فرد قابل کنترلی است یا خیر. زیرا افراد مطیع در ادامه تعامل شان با شما حرکات دیگری را انجام خواهند داد که نشانه ای از مطیع بودن آنهاست. این مسئله نیز در مورد افراد سلطه جو صادق است و علاوه بر دست دادن، این افراد به منظور نشان دادن قدرت خود از سایر ژست ها و حرکات (مانند نوع نگاه، طرز ایستادن و غیره) استفاده خواهند کرد که در جای خود به آنها پرداخته می شود.

ایجاد حس تساوی و برابری به هنگام دست دادن

وقتی دو فرد سلطه جو با یکدیگر دست می دهند، کشمکش سمبلیک قدرت بین این دو فرد رخ می دهد و هر یک به نوبه خود سعی می کند تا کف دست طرف مقابلش را بچرخاند و در موقعیتی قرار دهد تا حس سلطه جویی خود را القا کند. نتیجه چنین کشمکشی این خواهد شد که کف دست طرفین در موقعیت عمودی قرار می گیرد و لذا این سبک دست دادن (تصویر زیر) حس برابری و احترام متقابل را ایجاد می کند زیرا هیچ یک از طرفین قصد تسلیم شدن ندارد و هر دو موضع برابر دارند.

زبان بدن در ایجاد حس تساوی و برابری به هنگام دست دادن

ایجاد حس تفاهم و دوستی به هنگام دست دادن

برای ایجاد حس تفاهم و دوستی به هنگام دست دادن بهتر است دو نکته رعایت شود. یک اینکه مطمئن شوید کف دست شما و طرف مقابل در حالت عمودی قرار دارد به طوری که هیچ کدام در حالت سلطه جویی یا سلطه پذیری قرار نداشته باشید. دو اینکه به همان میزان که طرف مقابل دست شما را فشار می دهد، شما هم همان مقدار دست او را فشار دهید. مثلا اگر میزان محکم دست دادن را بین ۱ تا ۱۰ واحد بسنجیم و شما به اندازه ۷ واحد محکم دست می دهید و طرف مقابل به اندازه ۵ واحد، شما باید ۲۰ درصد از قدرت دست دادنتان بکاهید و اگر طرف مقابل به اندازه ۹ واحد دست شما را فشار می دهد و شما ۷ واحد، باید ۲۰ درصد با قدرت بیشتری دست بدهید. همچنین اگر در جایی وارد می شوید که باید با ۱۰ نفر دست بدهید، باید زاویه و شدت دست دادن خود را بر اساس هر یک افراد تنظیم کنید تا به تک تک افراد حس تفاهم و دوستی و موقعیت برابر را منتقل کنید. همچنین به خاطر داشته باشید که دست آقایان معمولا حدود دو برابر بیشتر از دست خانم ها قدرت و فشار دارد.

در انتها نیز باید گفت که دست دادن به عنوان ژستی برای سلام و احوالپرسی، خوش آمدگویی، خداحافظی و بستن قرارداد در ملاقات های تجاری، مهمانی ها و غیره استفاده می شود و از این رو باید همیشه گرم و دوستانه باشد و حس مثبت به طرف مقابل منتقل کند. در آموزش بعدی زبان بدن به روش هایی می پردازیم که چگونه می شود به هنگام دست دادن، افراد سلطه جو و قدرت طلب را خلع سلاح نمود و از موضع برابر با آنها دست داد.


 

به این مقاله امتیاز دهید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.